PKP Rogoźnik Podhalański
Dodane przez admin dnia Październik 20 2007 12:07:06
PKP ROGOŹNIK PODHALAŃSKI






DZIEJE LINII KOLEJOWEJ NOWY TARG - SUCHA HORA

stacjaNa Podtatrze pierwsza kolej dotarła już w połowie XIX wieku po zbudowaniu w latach 1867-72 przecinającej słowacki lub jak wtedy mówiono,węgierski Spisz i Liptów ważnej magistrali koszycko-bogumińskiej. W 1899 roku ukończono budowę biegnącej doliną Orawy linii kolejowej Królwiany (Kralovany)-Sucha Góra (Sucha Hora) łączącej magistralę koszycko-bogumińską z ówczesną administracyjna granicą Galicji i Węgier. W tym samym roku kolej dotarła do Tatr od północy po zbudowaniu linii Chabówka-Zakopane.
Z jej budowa jest związana nierozerwalnie osoba hrabiego Władysława Zamojskiego-piękna to w naszej historii i godna pamięci postać. Po doprowadzeniu kolei do Zakopanego( była to linia prywatna spółki akcyjnej, którym głównym udziałowcem był Zamojski)postanowiono przedłużyć ją dalej, aż do połączenia z Suchą Górą. Alternatywnie do projektu rządowego(Nowy Targ-Sucha Hora) Zamojski zlecił wykonanie projektu trasy przez Kościelisko, Witów i Chochołów, czyli wzdłuż całego podnóża polskich Tatr Zachodnich. Obydwa projekty, wykonane przez tę samą osobę( inż. A. Zabokrzyckiego)przedstawiono komisji ministerstwa kolei. Pojawili się jednakże jego zdecydowani przeciwnicy, osoby wpływowe i zawistne Zamojskiemu, w tym także władz wojskowych. Po trzech latach sporów, ze względów rzekomo strategicznych zdecydowano o budowie linii z Nowego Targu przez Czarny Dunajec .Prace rozpoczęto w 1902 roku, a ukończono 1 lipca 1904 roku.
Konsekwencja budowy linii "suchogórskiej" była nowa parowozownia w Nowym Targu, który zyskał rangę stacji węzłowej. W Podczerwonem , na 18-tym kilometrze postawiono wieżę wodną , ale bez pompy-wodę do zbiornika pompowały ze studni parowozy.
W czasie I wojny światowej, ze względów na swój technicznie trudny charakternie mogłą spełnić znaczniejszej roli militarnej. Istnienie linii wpłynęło na pewne ożywienie gospodarcze regionu-przy stacji w CZARNYM Dunajcu powstał duży tartak , a w Rogoźniku wapiennik z własną bocznicą kolejową. Dla odprawy przesyłek zagranicznych w Czarnym Dunajcu powstał Urząd Celny.Nadszedł dzień 1 września 1939 roku. Według relacji mieszkańców Podczerwonego , o świcie do mostu kolejowego przed wsią podjechał od strony Czarnego Dunajca pociąg. Prawie jednocześnie wzdłuż zalesionego brzegu nadjechały od strony Chochołowa dwa niemieckie czołgi i z karabinów maszynowych ostrzelały skład. Pociąg szybko wycofał się do Czarnego Dunajca. Chwilę wcześniej nastąpił silny wybuch i złamane przęsło mostu legło w nurcie rzeki. Tego samego dnia 1 wrzesnia nowotarskie Tka 1 zdołały odjechać z pociągami ewakuacyjnymi ( rejon Podhala nie był w ogóle przez polskie siły broniony) i dotrzeć aż do Lwowa. Tam przepadły na zawsze-przynajmniej dla Polski. Podhale i otaczające je górskie rejony Beskidów Gorców były obszarem szczególnej aktywności zwartych odddziałów partyzanckich AK, jednak na tej linii żadnych akcji dywersyjnych nie podejmowano- nie miałoby to sensu.
W 1945 roku odbyło się na tym terenie bez poważniejszych walk i zniszczeń, lecz na nowo otwarta została kwestia granicy polsko-czechosłowackiej. Zachował się dokument z tego roku, przewidujący polska obsługę stacji Sucha Góra. Zamierzano też przywrócić przejazd graniczny ( zachowały się blankiety i pieczęcie Agencji Celnej PKP w Czarnym Dunajcu 1946 roku), ale do tego miało już nigdy nie dojść tym bardziej, że ruch pociągów dopuszczano tylko do Podczerwonego.
W 1949 roku w związku z rozpoczęciem ery wielkich budowli socjalizmu, a przede wszystkim Nowej Huty- wystąpiło duże zapotrzebowanie na kruszywo budowlane. Wzmocniono wtedy tor linii , a na Czarnym Dunajcu (rzece) urządzono cztery żwirownie: w Rogoźniku ,Czarnym Dunajcu , i Podczerwonem. Czwarta ( do której prowadziła bocznica normalnotorowa) znajdowała się między Czarnym Dunajcem (stacja) a Podczerwonem. Pierwsze trzy dysponowały systemem kolejek wąskotorowych 600 mm i wszystkie były obsługiwane wąskotorowymi parowozikami. Zaś największa z nich- w Czarnym Dunajcu-oprócz pięciu parowozów posiadała także kilka lokomotywek spalinowych. W latach 50-tych zwiększono liczbę pociągów osobowych. Miało to związek z powstaniem w Nowym Targu olbrzymiego kombinatu obuwniczego. Wtedy to zamiast zlikwidowanego przystanku Ludzmierz zbudowano dogodniejszy dla dojeżdżających pracowników Nowy Targ Fabryczny.
W latach 70-tych lokalny ruch kolejowy stracił na znaczeniu na rzecz szybszego dogodniejszego transportu drogowego. Nieremontowana od lat linia suchogórska nie mogła już konkurować z autobusami czy ciężarówkami. Wydawało się, że to już koniec linii, tymczasem w 1982 roku w szybkim tempie położono nową, solidna nawierzchnię od Nowego Targu do Czarnego Dunajca. Mówiono, że ma być odbudowane połączenie graniczne dla przewozu jakichś surowców czy materiałów. Lecz roboty modernizacyjne się nagle urwały , a parokilometrowy dystans pomiędzy Czarnym Dunajcem a Podczerwonym zapchano wyeksploatowanymi wagonami.
Do 1989 roku , kiedy to zerwano sześciokilometrową końcówke toru za Czarnym Dunajcem , do tej stacji utrzymywano regularny ( 1-2 pary pociągów dziennie) ruch towarowy. Pociągi osobowe do Nowego Targu Fabrycznego zawieszono rok wcześniej.
W 1989 ROKU wyredykowano też z Czarnego Dunajca ostatni "barani pociąg" , leczjuż nie w Bieszczady , tylko gdzieś w Sudety. Epoka sezonowych wywczasów podhalańskich owiec też się skończyła. A jesienią 1989 roku z Chabówki po raz ostatni przeciągnął z Czarnego Dunajca jakieś wagony towarowe. Bo linia "suchogórska" była od początku do końca swego istnienia obsługiwana trakcja parową. Po wyłączeniu linii z użytkowania i w perspektywie jej rozbiórki próbowano jeszcze złu zaradzić-przeciw decyzji protestowała gmina Czarny Dunajec, ale cóż PKP przedstawiło twarde warunki finansowe etc.
We wrześniu 1991 r. w sprawę ratowania ostatniego odcinka "linii suchogórskiej" włączył się osobiście p. Piotr Kumplowski z Nowego Jorku. Niestety, rzeczywistośc jest brutalna. Zrywanie toru rozpoczęto.4 grudnia 1991 r. tor do Czarnego Dunajca sięgał już tylko kilometra 9,4.










Stacja kolejowa w Rogoźniku / stan 1996.06.15 /

Tu podaj tekst alternatywny

źródło : http://www.1435mm.net.pl/





Tak wyglądała dawniej Kolej lokalna Chabówka- Zakopane

Tu podaj tekst alternatywny





Zarządzenie nr.112 Ministra Transportu w sprawie likwidacji i rozbiórki linii kolejowej Nowy Targ - Podczerwone

Tu podaj tekst alternatywny





Tu podaj tekst alternatywny


Tu podaj tekst alternatywny





Wystawa historyczna GALICYJSKIE DROGI ŻELAZNE PRZEŁOMU WIEKÓW : CHABÓWKA - NOWY SĄCZ ORAZ NOWY TARG - SUCHA GÓRA


Wystawa przygotowana w ramach programu edukacyjno - naukowego " Historia pod kołami , kilem i skrzydłami ".
Premiera tej ekspozycji odbył się we wrześniu 2015 r. podczas uroczystego otwarcia fragmentu „Historyczno – kulturowo -przyrodniczego szlaku wokół Tatr”. Była również pokazywana m.in. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rabce Zdrój, Szkole Podstawowej w Rogoźniku.